“Als leider moet je ruimte creëren voor én vooral ook mét anderen” – Interview met docent Rianne Huis in ‘t Veld

Leiderschap in een complexe wereld

Binnen de EMBA verzorgt Rianne het vak ‘Leiderschap in Multidisciplinaire Samenwerkingen’. Daarin staan grote strategische vraagstukken en transformatieopgaven centraal. “Van digitalisering tot klimaattransitie: we maken steeds vaker dingen mee die we niet eerder hebben meegemaakt. Daardoor wordt wendbaarheid steeds belangrijker.”

Volgens Rianne functioneren organisaties bovendien steeds minder als lineaire hiërarchieën en steeds vaker als dynamische systemen die samenwerken met andere partijen. “Ik vergelijk het met een zwerm spreeuwen: je beweegt niet los van elkaar, maar in samenhang met anderen. Vaak denken mensen nog sterk van binnen naar buiten: wat willen wij en hoe voeren we dat uit? Maar juist outside-in denken is belangrijk: wat komt er op ons af en wat vraagt dat van onze organisatie en ons leiderschap in samenspel met anderen?”

“Waar ik vroeger vooral naar de inhoud keek, zie ik nu steeds meer hoe belangrijk relaties, belangen en groepsdynamiek zijn. Er is nooit één waarheid.”

Meervoudig kijken

Volgens Rianne vraagt het leiderschap van nu om wat zij ‘meervoudig kijken’ noemt. “Je moet niet alleen naar de inhoud van een vraagstuk kijken, maar ook naar gedrag en dynamieken. Dat vraagt dat je zowel analytisch kunt denken als oog hebt voor wat er tussen mensen gebeurt. Wie zit er aan tafel en met welke belangen, behoeften en verwachtingen? Hoe creëer je beweging tussen partijen? En hoe ga je om met spanningen? Vervolgens vertaal je dat naar drie niveaus: wat betekent dit strategisch en bedrijfsmatig voor de organisatie? Wat vraagt dit van onze mensen en cultuur? En wat vraagt dit van jou als leider?

Daarbij geldt dat leiderschap niet alleen zit in wat je doet en kunt, maar ook in wat je mogelijk maakt. De kunst is om ruimte te maken voor de verschillende werkelijkheden, zonder direct naar één oplossing toe te werken. Je moet een samenwerkingsproces ontwerpen waarin mensen samen kunnen verkennen, leren en keuzes maken.”

Van onzekerheid naar strategie

In Rianne’s module werken deelnemers aan strategische vraagstukken uit hun eigen praktijk. Hoe beïnvloedt de ontwikkeling van AI de bedrijfsstrategie? Hoe houd je de drinkwatervoorziening op peil in tijden van droogte? En hoe houd je de zorg bemensbaar bij personeelsschaarste? Dit soort complexe vraagstukken vraagt volgens Rianne om andere leiderschapsvaardigheden. “Je moet niet te veel forecasten of in control willen zijn. Het is juist belangrijk dat je leert omgaan met onzekerheid, of sterker nog: dat je die opzoekt. Dat vraagt om creativiteit en om leren denken in oplossingen die er eerst niet waren. Daar dagen we mensen in de EMBA toe uit.”

“Het mooiste vind ik als deelnemers ontdekken dat het niet-weten niet iets is wat je moet oplossen. Juist onzekerheid toelaten helpt om betere keuzes te maken.”

Ruimte om samen te ontdekken

Volgens Rianne zit houvast daarbij niet in het vooraf kennen van de oplossing, maar in het vertrouwen dat het proces de juiste inzichten zal opleveren. Wat daarvoor nodig is? Een gezamenlijk kompas, een gedeelde ambitie én de bereidheid om onderweg te blijven leren en bij te sturen. “Ga samen in gesprek over de onzekerheden. Welke ontwikkelingen zien we? Welke aannames maken we? En wat als die anders uitpakken dan verwacht?”

Door met verschillende toekomstscenario’s te werken, ontstaat er ruimte om meerdere mogelijkheden te verkennen zonder direct voor één richting te kiezen. “De vraag is dan niet meer: wat gaat er gebeuren? Maar: wat is in al die scenario’s belangrijk? Welke keuzes hebben altijd meerwaarde? En aan welke signalen merk je onderweg dat je moet bijsturen?”

Een toekomstgerichte strategische blik

Volgens Rianne zijn veel vraagstukken sectoroverstijgend, zéker op het gebied van leiderschap. “Dat verrast me elke keer weer.” Volgens Rianne is het een van de grote krachten van de Executive MBA dat deelnemers leren van deelnemers uit andere sectoren: hoe doen ze het daar? Die verschillende perspectieven verbreden de blik van deelnemers. “Wil je groeien als leider, in hoe je denkt en handelt in complexe organisatieopgaves?

Dan is de Executive MBA uitzonderlijk waardevol. Je ontwikkelt je op het gebied van bedrijfskunde, veranderkunde én persoonlijk leiderschap. En je doet niet alleen kennis op, maar gaat er ook echt mee aan de slag. Die combinatie geeft je een toekomstgerichte strategische blik. En door die complementariteit kun je vanuit jouw rol als leider één geïntegreerd advies geven.”

Leiderschap is nooit af

Naast haar werk voor TSM werkt Rianne als programmamanager op de afdeling Strategic Business Development van de Universiteit Twente. “Ik scan de buitenwereld op kansen en bouw aan nieuwe proposities.” Wat leert zij zelf van het lesgeven bij TSM? “Het is ontzettend waardevol om een kijkje in de keuken te krijgen bij verschillende organisaties. Het verrijkt mij enorm en laat me ook zien dat leiderschap nooit af is. Ik zie hier veel leiders in actie, in echte situaties. Dat is enorm leerzaam.”